Communicatie is
\nessentieel voor een veilige werkomgeving. Nu het aantal nationaliteiten op de
\nmagazijnvloer toeneemt, kan je er als bedrijf niet meer vanuit gaan dat
\niedereen de Nederlandse taal beheerst. Bedrijven die hier goed mee omgaan, kunnen
\nongevallen en daarmee ook de tijdrovende en kostbare nasleep vermijden.
Dat taalverschillen tot arbeidsongevallen kunnen leiden,
\nwerd in 1994 al wetenschappelijk bewezen. Onderzoek naar migranten die naar
\nAustralië waren gekomen en de Engelse taal niet beheersten, liet zien dat de
\nzij twee keer zo veel kans liepen op een dodelijk
\nongeval dan Australische medewerkers. In het eerste jaar na de migratie is de
\nkans op een dodelijk ongeval zelfs 3,9 keer zo groot.
Sinds het onderzoek in 1994 zijn de taalverschillen op de werkvloer alleen maar
\ngroter geworden. Magazijnen maken volop gebruik van tijdelijke arbeidskrachten
\nuit Oost- en Zuid-Europese landen. Dat kan zelfs oplopen tot magazijnen met
\ntwintig verschillende nationaliteiten. Bij 9 procent van de bedrijven werken momenteel
\nmensen die de Nederlandse taal onvoldoende beheersen: funest voor een veilige
\nwerkomgeving.
Taalverschillen op de werkvloer
Veel bedrijven spelen in op de internationalisering van
\nde werkomgeving door veiligheidsinstructies in meerdere talen aan te bieden. Ze
\nvertalen instructies vaak naar het Engels, Duits of Pools. Door het groeiende
\naantal nationaliteiten is deze selectie steeds vaker niet toereikend. Wat is
\ndan wijsheid? De instructies aanbieden in de moedertaal van alle werknemers?![](\"/uploads/content/logistiekprofs/image/veiligheidsinstructies.png\")
De website van Global Work Talk (www.global-work-talk.eu)
\nkan hierbij als leidraad dienen. Hier staan informatie en tips over de omgang
\nmet taalverschillen op de werkvloer. Initiatiefneemster Jeanette Paul adviseert
\nom eerst de taalverschillen in kaart te brengen. Ga niet uit van de
\nnationaliteit van de medewerkers, maar van de talen die ze spreken of
\nschrijven. Iemand met de Belgische nationaliteit kan immers, Vlaams, Waals of
\nDuits spreken. Belangrijk is ook om naar de taal te vragen die thuis wordt
\ngesproken. Het kan namelijk zijn dat migranten thuis hun moedertaal niet
\nspreken en deze daarom minder goed beheersen dan vroeger. Pas als de
\ntaalverschillen duidelijk zijn, kan worden nagedacht over
\neen oplossing. Die oplossing hoeft niet per se te liggen bij het vertalen van
\nde veiligheidsinstructies, maar kan ook bestaan uit het aanbieden van
\ntaaltrainingen.
Laaggeletterdheid
Een ander punt van aandacht is laaggeletterdheid onder
\nmedewerkers. De veiligheidsinstructies moeten in duidelijke taal zijn
\nopgeschreven. Gebeurt dat niet, dan kan dat in magazijnen die werk bieden aan
\nongeschoolde medewerkers misverstanden opleveren. Als werknemers uit Nederland
\nkomen, betekent dat niet automatisch dat hun taalbeheersing voldoende is.
Oplossingen voor laaggeletterdheid op de werkvloer zijn
\nte vinden op de website www.taalwerkt.nl, een
\ninitiatief van Stichting Lezen & Schrijven en Stichting van de Arbeid. De
\nwebsite biedt tips, oplossingen en praktijkvoorbeelden om laaggeletterdheid te
\nherkennen en bespreekbaar te maken. Op www.taalmeter.nl en www.nederlandsetaaltest.nl
\nstaan online tools waarmee organisaties snel en eenvoudig kunnen herkennen
\nwelke werknemers moeite hebben met lezen en schrijven.
Beeldtaal
Vergeet tot slot niet dat er een taal is die alle medewerkers
\nbegrijpen: de beeldtaal. Dat beeldmateriaal werkt, blijkt uit onderzoek van de
\nUniversiteit van Glasgow. Het onderzoek liet zien dat medewerkers die Engels
\nals tweede taal hadden, veiligheidsinstructies beter onthielden wanneer gebruik
\nwas gemaakt van beeldmateriaal. Illustraties, foto’s of pictogrammen kunnen
\nveiligheidsinstructies verduidelijken. Iedereen weet dat een blauw bord met een
\nwitte pijl iets zegt over eenrichtingsverkeer. Ook foto’s met een rood kruis of
\neen groen vinkje kunnen snel duidelijk maken wat de goede manier is om een
\nbepaalde handeling uit te voeren.
TOM van Blom – expert intern transport