In elk hoekje schuilt een gevaar, zeker in het
\nmagazijn. Mensen worden vaak als grootste bron van risico beschouwt: zonder
\nmensen geen ongelukken, is het idee. De vraag is of dat idee helemaal klopt.
\nVeiligheidsexperts Frans Hardus en Willem Stehouwer pleiten tijdens de Dag van
\nhet Magazijn voor een ander perspectief: leer mensen nadenken, maak hen bewust
\nvan de risico’s en geef ze verantwoordelijkheid om gevaarlijke situaties direct
\nte melden.
Frans Hardus begint zijn workshop tijdens de Dag van het
\nMagazijn met een confronterende vraag. “Waar kijk je naar als je door het
\nmagazijn loopt om de staat van de stellingen te checken? Juist, naar de
\nvoorkant. Dat is wat bijna iedereen doet. Bijna niemand kijkt naar de
\nachterkant”, stelt de veiligheidsspecialist, die in binnen- en buitenland wordt
\ngevraagd om magazijnstellingen te inspecteren.
Tijdens zijn inspecties neemt Hardus altijd een
\nfototoestel mee. In de workshop ‘Verborgen gebreken’ toont hij een groot aantal
\nrecente foto’s met een grote gemene deler: aan de voorkant lijkt soms weinig aan
\nde hand, maar wie de achterkant ziet, slaat de schrik om het hart. Denk aan
\nstaanders die doorgeroest of van de vloerplaat losgescheurd zijn, borgpennen die
\nontbreken of liggers die niet goed gemonteerd zijn en daardoor draagvermogen
\nverliezen. “Heftruckchauffeurs hebben de neiging om pallets te ver naar achteren
\nte zetten. Dat betekent dat de achterste liggers vaak zwaarder worden belast dan
\nde vorige, maar dat ziet bijna niemand”, aldus Hardus.
Engeltjes in het magazijn
Op één foto is een ligger te zien die met bouten stevig
\nis bevestigd aan de staanders. Te stevig, oordeelt Hardus. “Wie met zijn vorken
\nper ongeluk de ligger optilt, trekt de hele stelling uit de vloer. Hoe durven
\nmensen hier nog te werken? Het kan niet anders of in onze magazijnen vliegen een
\nheleboel engeltjes rond. Om onverklaarbare redenen gebeuren instortingen van
\nstellingen altijd ’s avonds, ’s nachts, in het weekend of tijdens vakanties, op
\nmomenten dus dat niemand aan het werk is.”
Voor veel mankementen heeft Hardus wel een verklaring.
\nDenk aan een chauffeur die met zijn heftruck te vroeg uitdraait en een staander
\nraakt. Of een chauffeur die met voorover neigende vorken een pallet wegzet en de
\nachterste ligger aantikt. “Het kan niet anders of dat moeten deze chauffeurs
\nvoelen. Hoe krijgen we die mensen zover dat ze het melden als ze iets raken? En
\nkijk op deze foto. Hier heeft iemand met een hamer en beitel geprobeerd een knik
\nuit een staander te halen. Alsof de draagkracht niet is verminderd door die
\nknik. Wat wil zo iemand bereiken?”
Gatenkaasmodel
Een verdieping hoger in het pand van
\nverladersorganisatie EVO, het decor van de Dag van het Magazijn, houdt Willem
\nStehouwer een workshop over de veiligheid rondom acculaadstations. Hij start met
\nhet voorbeeld van een ongeluk, waarbij een opeenvolging van gebeurtenissen heeft
\ngeleid tot een ontploffende tractiebatterij. “Ik ben een fervent kijker van het
\ntv-programma Air Chash Investigation. Ook daaruit blijkt telkens weer dat een
\nongeluk vaak meerdere oorzaken heeft”, aldus Stehouwer.
Hij introduceert het gatenkaasmodel, dat is ontwikkeld
\ndoor de Engelse psycholoog Reason, en past dat toe op acculaadstations. Dit
\nmodel laat zien dat veel ongelukken ontstaan omdat op verschillende niveaus
\nsprake is van falen: de organisatie is niet professioneel genoeg, de operatie is
\nte complex, het materiaal deugt niet, de procedures worden niet gevolgd, etc.
\n“Dit model laat zien dat het personeel de laatste verdedigingslinie vormt.”
Verantwoordelijkheid nemen
Stehouwer pleit ervoor – net als Hardus in feite doet –
\nom de medewerkers in het magazijn niet alleen als risico te zien, maar als een
\n‘asset’ dat de veiligheid kan verbeteren. Een magazijn waarin geen fouten worden
\ngemaakt en geen risico’s bestaan, is immers een illusie. Zorg daarom ervoor dat
\nde medewerkers zich bewust zijn van die risico’s, gedwongen worden om na te
\ndenken bij alle handelingen die ze uitvoeren en gevaren signaleren. “Mensen zijn
\neen asset, mits ze de kans krijgen om verantwoordelijkheid te nemen. Als ze niet
\nweten wat er gebeurt, vormen ze een risico.”
Marcel te Lindert – journalist logistiek en supply chain
\n