Pexels
De Packaging and Packaging Waste Regulation, beter bekend als de PPWR, is van kracht en zet de logistieke sector onder druk om verpakkingsstrategieën grondig te herzien. De verordening vervangt de Europese verpakkingsrichtlijn die al sinds 1994 gold en volgens de Europese Commissie niet langer toereikend was om de stijgende hoeveelheid verpakkingsafval in te dammen.
Voor logistiek professionals die dagelijks met transport, opslag en distributie te maken hebben, schuilt de impact in vrijwel elke operationele laag.
De Europese Commissie presenteerde het voorstel voor de PPWR eind 2022 als onderdeel van het Europese beleid rond verpakkingsafval. Het Europees Parlement stemde in april 2024 voor de verordening, waarna de Raad van de EU het wetgevingstraject afrondde. Het gaat niet langer om een richtlijn die lidstaten naar eigen inzicht mogen vertalen, maar om een verordening die rechtstreeks geldt in alle lidstaten.
Wat dit concreet betekent voor logistieke ketens is dat elke verpakking die op de EU-markt wordt gebracht aan verscherpte eisen moet voldoen. Dat raakt niet alleen producenten, maar ook verladers, distributeurs en een groothandel in verpakkingsmateriaal die de tussenhandel verzorgt. De keuze voor een bepaald type verpakking is daarmee geen puur operationele beslissing meer, maar ook een compliance-vraagstuk.
Recycleerbaarheid als harde eis in plaats van streefdoe
Een van de kernpijlers van de PPWR is dat alle verpakkingen op de EU-markt recycleerbaar moeten zijn. Waar de oude richtlijn vooral op recyclingpercentages stuurde, legt de verordening de verplichting bij de verpakking zelf: het ontwerp moet recycling mogelijk maken. Dat klinkt logisch, maar in de praktijk betekent het dat veel gangbare verpakkingsoplossingen niet langer volstaan.
Denk aan meerlaagse folies die verschillende materialen combineren, of aan verpakkingen met etiketten of lijmsoorten die het recyclingproces verstoren. De verordening maakt onderscheid tussen verpakkingen die in theorie recycleerbaar zijn en verpakkingen die op schaal daadwerkelijk gerecycled kunnen worden. Dat laatste wordt de lat waar de logistieke sector overheen moet.
Voor bedrijven in de supply chain is het belangrijk te weten dat dit geen verre deadline is. De eisen worden gefaseerd ingevoerd, met de strengste normen die richting 2030 en 2035 van kracht worden. Wie nu inkoopt zonder rekening te houden met deze fasering, riskeert straks dat verpakkingen niet meer toegelaten zijn op de Europese markt.
Gevolgen voor transport en opslag
De impact reikt verder dan het materiaal alleen. De PPWR stelt ook eisen aan de minimalisering van verpakkingen: lege ruimte in dozen en overbodige verpakkingslagen worden actief ontmoedigd. Voor logistiek managers die laadruimte optimaliseren is dat in theorie goed nieuws, want minder verpakking betekent meer product per pallet. In de praktijk vraagt het echter om herontwerp van bestaande verpakkingsconcepten, en dat kost tijd en geld.
Daarnaast introduceert de verordening hergebruikdoelstellingen voor bepaalde verpakkingscategorieën, zoals transportverpakkingen. Kratten, palletwraps en tussenlagen moeten in toenemende mate geschikt zijn voor meerdere gebruikscycli. De Raad van de EU benadrukte bij de goedkeuring dat juist de transportsector hier een sleutelrol speelt, omdat transportverpakkingen een groot volume vertegenwoordigen.
Het gevolg is dat logistieke dienstverleners en verladers nauwer moeten samenwerken met hun verpakkingsleveranciers. Wie bij een groothandel in verpakkingsmateriaal inkoopt, wil weten of de aangeboden producten aan de PPWR-vereisten voldoen. Die transparantie over materiaalsamenstelling en recyclebaarheid wordt een basisvoorwaarde in de toeleveringsketen.
Gerecycled plastic als verplicht ingrediënt
Een andere pijler van de verordening betreft verplicht minimumgehalte aan gerecycled materiaal in kunststof verpakkingen. De precieze percentages zijn afhankelijk van het type verpakking en lopen op naarmate de deadlines naderen. Voor de logistieke sector, die grootschalig gebruikmaakt van stretchfolie, krimpfolie en kunststof vulmateriaal, heeft dit directe consequenties voor inkoopbeleid.
De beschikbaarheid van kwalitatief hoogwaardig recyclaat is op dit moment nog niet overal gegarandeerd, wat prijsdruk kan opleveren. Bedrijven als Baasverpakkingen.nl die zich als groothandel in verpakkingsmateriaal richten op de zakelijke markt, zullen hun assortiment moeten afstemmen op deze verschuiving. De vraag naar verpakkingsmaterialen met een aantoonbaar recycledgehalte groeit, en dat stelt eisen aan de hele keten van inzameling tot herverwerking.
Logistiek managers doen er goed aan om nu al in gesprek te gaan met leveranciers over de samenstelling van hun verpakkingen. Het is niet ondenkbaar dat bepaalde materialen op termijn schaars of duurder worden, simpelweg omdat de vraag naar recyclaat het aanbod overtreft.
Wat de logistieke sector nu kan doen
De verordening is geen verrassing meer, maar de implementatie vraagt om concrete stappen. Een logische eerste actie is het in kaart brengen van alle verpakkingen die een bedrijf op de markt brengt of gebruikt in de keten. Zonder dat overzicht is het onmogelijk om te beoordelen waar knelpunten ontstaan.
Vervolgens is het zaak om bij elke verpakkingskeuze te toetsen aan de PPWR-criteria: is het materiaal recycleerbaar, bevat het de vereiste hoeveelheid recyclaat, en is de verpakking niet groter dan nodig? Leveranciers die deze informatie helder kunnen aanleveren, worden waardevoller dan partijen die alleen op prijs concurreren. De tijdlijn richting 2030 lijkt ruim, maar voor bedrijven met omvangrijke voorraden of langlopende inkoopcontracten is vier jaar krap
Het logistieke speelveld verschuift van puur operationele efficiëntie naar een combinatie van efficiëntie en materialencompliance. Bedrijven die dat onderscheid vroeg maken, voorkomen dat ze straks onder tijdsdruk hun hele verpakkingsstrategie moeten omgooien.
Meer informatie