Vanaf medio 2027 is Lidl in staat om alle 440 winkels middels elektrisch transport te bevoorraden. Daarmee heeft de foodretailer een primeur, blijkt tijdens de opening van het nieuwste snellaadplein door minister Karremans. Dankzij dit plein met twaalf laadpalen bij het regionale distributiecentrum in Almere kan Lidl nu al alle winkels in Flevoland en Noord-Holland inclusief Texel met elektrische vrachtwagens bedienen. Hoofd logistiek Albrecht de Glee van Lidl Nederland is trots op deze mijlpaal: “De businesscase is de afgelopen maanden alleen maar positiever geworden.”
Voor de bevoorrading van de 440 winkels maakt Lidl gebruik van transportpartners, die daarvoor in totaal 180 vrachtwagens inzetten. Op dit moment rijdt de helft daarvan al volledig op elektriciteit. Over een jaar moet dus ook de andere helft over een elektromotor met batterijpakket beschikken. “Door slim te investeren in elektrisch transport houden we de prijzen van boodschappen laag. Hiermee laten we zien dat duurzaamheid en betaalbaarheid prima samen gaan”, vertelt CEO Peter de Roos van Lidl Nederland, tijdens de opening van het snellaadplein in Almere.
Naast Almere beschikt Lidl over nog vijf regionale distributiecentra in Nederland. Die beschikken allemaal al over een laadplein, al zijn die nog niet allemaal op volle sterkte. “We streven bij elk dc naar een laadplein met 12 laadpalen. De aanleg daarvan hebben we in twee fases opgeknipt: 6 laadpalen in eerste en 6 laadpalen in de tweede fase. De tweede fase is nog niet overal afgerond. Dat moet dit jaar nog gebeuren”, verklaart Albrecht de Glee, hoofd logistiek bij Lidl Nederland.
Omslagpunt elektrisch transport
Met de zes regionale dc’s, verspreid over Nederland, liggen alle 440 winkels binnen de actieradius van een elektrische vrachtwagen. “Onze dc’s zijn zo gesitueerd, dat de afstanden tot de winkels relatief kort zijn”, legt De Glee uit. “Wat helpt als het gaat om elektrisch transport, is dat we alle goederen vanuit deze regionale dc’s leveren. We hebben geen centrale distributiecentra voor bijvoorbeeld diepvriesproducten of langzaamlopers zoals sommige andere foodretailers. Dat maakt ons distributienetwerk erg duurzaam.”
In discussies over elektrisch transport wordt vaak gesproken over het omslagpunt: het punt waarop rijden op batterijen goedkoper wordt dan rijden op diesel. Lidl heeft dat omslagpunt bereikt, beaamt De Glee. “De businesscase is positief. En door de stijgende brandstofprijzen is die de afgelopen maanden alleen maar positiever geworden. Kijk ook naar overheidsmaatregelen die eraan komen, zoals de vrachtwagenheffing op 1 juli. Elektrisch rijden wordt dan nog voordeliger.”
Drie keer zo duur in aanschaf
Elektrificatie betekent echter wel dat de transportpartners moeten investeren in elektrische vrachtwagens die in aanschaf drie keer zo duur zijn als een dieselvoertuig. De Glee wijst erop dat de keuze voor elektrisch transport lang geleden in nauwe samenspraak met de transportpartners is gemaakt. “Vanaf het eerste moment, nu vijf of zes jaar geleden, hebben we onze transportpartners erbij betrokken. Vergeet niet dat je een vrachtwagen niet voor twee jaar, maar voor een veel langere periode aanschaft. Daarom vragen transporteurs ook zelf om duidelijkheid. Ze willen weten wat de strategie is en wanneer ze waarin moeten investeren.”
In eerste instantie voorzag de strategie in volledige elektrificatie in 2030. De streefdatum is nu drie jaar naar voren gehaald. “We hebben met onze transportpartners daar goede afspraken over gemaakt, zoals we altijd doen. We sluiten langjarige contracten met hen af. De meeste transporteurs rijden al sinds mensenheugenis voor ons, sommige al vanaf het begin”, legt De Glee uit. “Natuurlijk moeten zij flink investeren in elektrisch transport, maar daarover zijn we over en weer heel transparant. We weten allemaal wat een vrachtauto kost, wat stroom kost en wat de afschrijving is.”
Snel laden met megawatt charger
Elektrisch rijden vraagt om aanpassingen in de planning, heeft Lidl ervaren. “De belangrijkste verandering is dat we nu rekening moeten houden met de laadtijd. Een dieseltruck is in een paar minuten volgetankt, maar het opladen van een elektrische truck duurt een stuk langer”, vertelt De Glee. “Daar staat tegenover dat de actieradius nog steeds toeneemt. Onze eerste zware elektrische truck kon met een volle batterij 300 kilometer afleggen. Tegenwoordig is dat een stuk meer, waardoor ze nog maar eens per twee dagen aan de laadpaal moeten. Dat maakt de planning alweer een stuk gemakkelijker.”
Wat de planning nog gemakkelijker maakt, is de ‘megawatt charger’ die laadsnelheden tot 1,2 megawatt mogelijk maakt. Op dit moment kan geen enkele vrachtwagen zulke hoge laadsnelheden aan, maar dat is een kwestie van tijd. “Die is misschien niet voor dagelijks gebruik, maar als dat nodig is kunnen we die inzetten om een vrachtwagen binnen twintig minuten op te laden”, weet De Glee. “Het is pionierswerk. Veel hangt ook af van de levensduur van het batterijpakket en van de buitentemperatuur. We weten inmiddels uit ervaring dat de laadcapaciteit in de winter heel anders kan zijn dan in de zomer. Ook daar moeten we rekening mee houden.”
Dagranden opzoeken met elektrisch transport
Dat de aanschafprijs drie keer zo hoog is, betekent dat vrachtwagens nog meer dan voorheen kapitaalgoederen zijn geworden. En kapitaalgoederen moet je maximaal inzetten. “Inderdaad, elektrische vrachtwagens moet je zoveel mogelijk uur laten rijden. Dat maakt de businesscase positief”, zegt De Glee. “Wat helpt, is dat deze vrachtwagens een stuk stiller zijn. De meeste winkels staan immers in stadskernen met woningen eromheen, wat betekent dat we rekening moeten houden met geluidsnormen. Nu kunnen we wat meer de dagranden opzoeken. Dat draagt ook bij aan de verkeersveiligheid, als we niet tijdens de spits de stad in moeten.”
De stroom voor het opladen van vrachtwagens wekt Lidl zoveel mogelijk zelf op, maar dat zal niet altijd mogelijk zijn. “Ook dat hangt weer af van de tijd van het jaar. Soms hebben we genoeg eigen stroom, soms hebben stroom van het net nodig”, weet De Glee. “In Almere hebben we een batterij met een opslagcapaciteit van 1 MWh geplaatst, voldoende voor drie volledige vrachtwagenladingen. Daarmee kunnen we de pieken in het stroomverbruik opvangen en afvlakken.”
Open voor derden
Met slimme monitoring is Lidl in staat om de energiebehoefte op de minuut nauwkeurig te voorspellen. Wanneer de laadpleinen vrij zijn, stelt het bedrijf de zelf opgewekte groene stroom beschikbaar aan derden. “Zo ontlasten we het stroomnet en helpen we andere bedrijven met verduurzaming van transport. Ook andere retailers als Action komen inmiddels bij ons opladen. Dat mogen er gerust meer worden”, stelt De Glee. Of dat ook bijdraagt aan de businesscase? “Dat kan ik niet uitsluiten.”
