Tijdens ICT&Logistiek en Logistica Next ging Martijn Graat in gesprek met Annemiek Jansen en Arjen Wierikx over de rol van logistiek binnen de circulaire economie. Hun boodschap was duidelijk: logistieke bedrijven worden een onmisbare schakel in het terughalen, hergebruiken en verlengen van de levensduur van producten en materialen. Daarmee ontstaan niet alleen duurzame voordelen, maar ook nieuwe kansen voor de sector.
‘Logistiek draait al jaren om het tegengaan van verspilling’
Arjen, die inmiddels ruim 35 jaar actief is in de logistiek, benadrukt dat logistiek en circulariteit nauw met elkaar verbonden zijn. “Als ik het over logistiek heb, dan hebben we het eigenlijk altijd over het tegengaan van verspilling. Dat resoneert enorm met hoe we in de circulaire economie denken,” vertelt hij. “Logistiek en circulariteit zijn bijna synoniemen.”
Volgens hem verschuift de rol van logistiek steeds meer van puur transporteren naar het toevoegen van waarde. Waar logistieke dienstverleners vroeger vooral werden gezien als ‘dozenschuivers’, ontstaan nu nieuwe rollen binnen circulaire ecosystemen. Denk aan het verzamelen, beoordelen, demonteren en hergebruiken van producten en materialen.
“Een logistiek dienstverlener is bij uitstek geschikt om die functie in te vullen,” legt hij uit. “Daar liggen enorme kansen.”
Groeiend belang van retour- en take-backsystemen
Ook technologie speelt daarin een belangrijke rol. Op de beurs ziet Arjen steeds vaker softwareleveranciers die bezig zijn met het integreren van take-backsystemen in hun oplossingen. Daarmee kunnen bedrijven retourstromen en hergebruik beter organiseren – een ontwikkeling die volgens hem onvermijdelijk is.
Daarnaast wijst hij op het groeiende belang van kennisdeling binnen de sector. Al tien jaar wordt er een speciaal seminar georganiseerd rondom logistiek binnen de circulaire economie. Volgend jaar vindt de elfde editie plaats in Utrecht.
Slechts 6,9% van de wereldeconomie is circulair
Annemiek benadrukt de urgentie van de circulaire transitie. “Wat we nu zien is dat slechts 6,9% van de wereldeconomie circulair is,” zegt ze. Volgens haar moeten bedrijven inzetten op drie belangrijke principes: verslimmen, vertragen en sluiten.
Met verslimmen doelt ze onder meer op slim productontwerp, zodat producten eenvoudiger gerepareerd, hergebruikt of opnieuw geproduceerd kunnen worden. Vertragen gaat over het verlengen van de levensduur van producten en materialen. Sluiten draait om het terughalen van grondstoffen en producten om ze opnieuw in te zetten in de keten.
“Logistieke bedrijven spelen daarin echt een essentiële rol,” aldus Annemiek.
Circulaire transitie vraagt ook om cultuurverandering
Voor logistieke bedrijven die concreet aan de slag willen met circulariteit, begint de eerste stap volgens haar intern. “Kijk naar je eigen organisatie: welke stromen heb je en waar zit potentie voor een circulair businessmodel?”
Maar minstens zo belangrijk is de bedrijfscultuur. De overstap naar circulair ondernemen vraagt volgens haar om draagvlak binnen de organisatie, leiderschap en strategische keuzes.
“Is jouw organisatie klaar voor die verandering? Heb je leiderschap dat circulariteit echt op de agenda zet en daar tijd en budget voor vrijmaakt? Dat zijn cruciale vragen.”
De boodschap van het gesprek is duidelijk: de circulaire economie biedt logistieke bedrijven niet alleen een maatschappelijke verantwoordelijkheid, maar ook een strategische kans om nieuwe diensten en businessmodellen te ontwikkelen.
Stappenplan: zo maak je jouw logistieke operatie circulair
Stap 1: Breng je eigen organisatie en stromen in kaart
Begin intern. Kijk welke stromen je organisatie heeft en waar potentie zit om een circulair businessmodel op te zetten.
Stap 2: Onderzoek waar circulaire kansen liggen
Analyseer je huidige operatie: waar kun je slimmer omgaan met producten en materialen, en waar zit ruimte voor hergebruik, reparatie of andere circulaire toepassingen?
Stap 3: Kijk kritisch naar je organisatiecultuur
Bepaal of je bedrijfscultuur klaar is voor circulaire verandering. Dit gaat niet alleen over processen, maar ook over de bereidheid om anders te werken.
Stap 4: Evalueer leiderschap en interne aansturing
Controleer of leiderschap en management de circulaire transitie ondersteunen en deze ook strategisch op de agenda zetten.
Stap 5: Maak middelen vrij voor de transitie
Zorg dat er tijd, budget en aandacht beschikbaar is om circulaire ontwikkeling daadwerkelijk mogelijk te maken.
Stap 6: Gebruik een volwassenheidsmeting als hulpmiddel
Kijk waar je organisatie staat in de circulaire volwassenheid en gebruik dit als basis om vervolgstappen te bepalen.
Wil je meer interviews bekijken met sprekers van ICT&Logistiek en Logistica Next? Bekijk alle interviews van LogiNext Talks hier.
Wil je op de hoogte gehouden worden van het laatste logistieke nieuws? Abonneer je dan op LogiNews.
